مردم فلسطین مراسم شصتمین سالگرد اشغال سرزمینشان بدست صهیونیستهای اشغالگر را که به «یوم النکبه» معروف است، در حالی برگزار خواهند کرد که شعار «حق بازگشت هیچ جایگزینی ندارد» را به عنوان شعار محوری خود برگزیده اند.
برگزاری مراسم شصتمین سالگرد اشغال فلسطین برای آنان یاد آور 60 سال نابرابری، آوارگی، بی عدالتی و رنج و مرارتی است که این مردم اکنون با آن روبرواند.بر اساس آمار و ارقام سرویس مرکزی فلسطین، در سال 2007 ، بیش از 7 میلیون پناهنده و آواره فلسطینی در جهان زندگی می کنند که پیش بینی می شود تعداد آنها در سال 2026 به 12 میلیون نفر بالغ شود.
مردم فلسطین خواستار اعاده حقوق پایمال شده خود هستند و تا زمانی که حقوق مشروع آنان که همان بازگشت به سرزمین مادریشان است تحقق نیابد؛به مبارزه و مقاومت ادامه خواهند داد. در حال حاضر گروه های فلسطینی تمام تلاش خود را معطوف به بازگشت آوارگان به سرزمین مادری کرده اند.
حق بازگشت به عنوان یک حق اولیه و مسلم آوارگان جنگی مبنایی کاملاً حقوقی و شناخته شده دارد و مصوبات بین المللی از جمله قطعنامه 194 مجمع عمومی سازمان ملل و قطعنامه های 242 و 338 شورای امنیت نیز موید آن است .
در قطعنامه 194 سازمان ملل متحد آمده است: « آوارگانی که مایل هستند به سلامت به سرزمین خود بازگردند باید به آنها اجازه این امر در نزدیک ترین زمان ممکن اعطا شود. همچنین به آنهایی که نمی خواهند بازگردند باید غرامت به آنان پرداخت شود».
حق بازگشت در عرف بین المللی از جمله در قانون بین المللی تابعیت و نیز قانون مربوط به توالی دولت های پیاپی در یک منطقه جغرافیایی خاص، مجموعه قوانین مربوط به شرایط جنگی ، حقوق بشر و قانون پناهندگی به رسمیت شناخته شده است. با این وجود اصلی ترین متن مورد استناد طرفداران حق بازگشت ، قطعنامه 194 مجمع عمومی سازمان ملل می باشد.
دلیل عمده اهمیت این است که قطعنامه 194 مشخصاً در مورد آوارگان فلسطینی است و اسرائیل مشروط به پذیرش این قطعنامه به عضویت سازمان ملل در آمده است . همچنین این قطعنامه در فاصله 1948 تا 2000 ، 135 بار به تصویب جامعه بین المللی رسیده است.
با توجه به این مهم آگر چه عضویت اسرائیل در سازمان ملل مشروط به پذیرش قطعنامه 194شد اما اسرائیل با گذشت بیش از سه دهه از صدور این قطعنامه ؛ مشکل آوارگی بیش از 75 درصد مردم فلسطین همچنان لاینحل باقی مانده است. این به معنای آن است که قدرتهای بزرگ و عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، تنها از اجرای قطعنامه هایی که منافع اسرائیل را تأمین شود، حمایت و دیگر قطعنامه ها را به فراموشی سپرده می شوند.
در حقیقت رِژِیم صهیونیستی نمی پذیرد و نخواهد پذیرفت که ملت فلسطین به سرزمین مادری بازگردند چرا که از این مسئله واهمه دارند که اکثریت این سرزمین از آن فلسطینیان شود زیرا این مسئله تهدید بزرگی علیه هویت(بی هویتی)رِژِیم صهیونیستی است و سبب از بین رفتن موجودیت نامشروع اسرائیل خواهد شد.
مسئله آوارگان در تاریخ سیاسی فلسطین از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و به عنوان یکی از عوامل چالش زا در مسیر فرآیند به اصطلاح صلح خاورمیانه و همزیستی مسالمت آمیز مردم فلسطین با غاصبان اسرائیل مطرح بوده است.
برای حل این مسئله راه حل های متعددی پیشنهاد شده است که هیچ یک بر پایه حقوق اساسی این آوارگان بنا نشده است و در حل نهایی مشکل آوارگان ناکام بوده است چرا که بر اساس قوانین بین المللی آنان از حق بازگشت به سرزمین های خود بر خوردارند.
از جمله دلایل ناکام ماندن طرح های پیشنهادی می توان، از به رسمیت نشناختن بازگشت و حتی عدم استفاده از این واژه در آن طرح ها نام برد.
گزینه هایی که غالبا در این طرح ها مطرح شده اند عبارتند از :
- مهاجرت به کشورهای خارجی که تعداد پناهندگانی که توسط این کشورها جذب خواهد شد بستگی به کشورهای مذکور و شروط آنها برای پناهندگی و مهاجران دارد.
- تبدیل مسئله آوارگان به یک مسئله انسانی و تنها پرداخت غرامت مالی اندک به آنان
- انتخاب مناطق تحت حاکمیت تشکیلات خود گردان و یا دولت فلسطین برای اقامت دائم بدون در نظر گرفتن ظرفیت این مناطق و شناسایی حق دخالت اسرائیل برای محدود کردن شمار آوارگان بر اساس ملاک های امنیتی یا توازن جمعیت شناختی مورد نظر آن.
- بومی کردن پناهندگان در کشورهای محل زندگی کنونی ایشان بدون در نظر گرفتن تمایل پناهندگان و یا حاکمیت کشورهای در نظر برای اسکان آنها .
تمامی این موارد حکایت از آن دارد که هیچ یک از راه حل های ارائه شده مشکل آوارگان فلسطین را حل نخواهد کرد و بدون یافتن یک راه حل اساسی امکان برقراری ثبات در خاورمیانه وجود نخواهد داشت. چرا که موضوع آوارگان فلسطینی و حق بازگشت آنها به وطن خود یکی از مهم ترین مسائل خاورمیانه و ملت مظلوم فلسطین است؛ حقی که هرگز نمی توان و نباید از آن گذشت.
ملت فلسطین خود شاهد فریبکاریهای کشورهای غربی و به اخص آمریکا درباره ی مسئله فلسطین بوده اند که هر بار مسئله فلسطین مطرح میشود اسرائیل و حامی آن آمریکا یا طرح نقشه راه را مطرح می کنند یا دعوت به برگزاری کنفرانس هایی نظیر کنفرانس آناپولیس و مذاکرات مستقیم نمودند که در آنان تنها منافع اسرائیل و آمریکا در نظر گرفته می شود.
به دین ترتیب در دوره ریاست جموری بوش هیچ راه حل مسالمت آمیزی برای ملت فلسطین حاصل نخواهد شد و فلسطینیان باید با مبارزه و مقاومت از حق مسلم خود که همان بازگشت به سرزمین مادری است دفاع کنند.

نویسنده : زهرا خروشی؛ کارشناس علوم سیاسی

به نوشته یک روزنامه عبری، وزارت امور خارجه رژیم صهیونیستی به مقامهای سازمان ملل متحد که در زمینه حقوق بشر فعالیت می کنند؛ اجازه ورود به فلسطین را نخواهد داد.

 روزنامه هاآرتص با اعلام این مطلب در ادامه نوشت : پس از آنکه انتشار گزارشهایی از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد که در آن اسرائیل با نازیها مقایسه شده وزارت امورخارجه اسرائیل دیروز اعلام کرد: تل ‌آویو به آن دسته از مقامهای سازمان‌ ملل متحد که مسئول تحقیق در زمینه حقوق بشر اسرائیل ـ فلسطین هستند، اجازه ورود نخواهد داد.

بر اساس این گزارش،"ریچارد فالک" قرار است در ماه آینده میلادی به ریاست "شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد" منصوب شود، اما وزارت امور خارجه رژیم صهیونیستی اعلام کرده اجازه بازدید فالک از سرزمینهای اشغالی، غزه و کرانه باختری را نمی ‌دهد.